[ ]

PEMAKANAN WARGA TUA

Warga tua mempunyai keperluan pemakanan khusus disebabkan oleh perubahan dalam badan dan cara hidup.  Pengambilan makanan anda dipengaruhi oleh perubahan-perubahan yang berlaku pada usia tua seperti:

• Kekurangan deria rasa dan bau

• Kehilangan gigi

• Kurang kepadatan tulang dan kurang ketahanan untuk melakukan aktiviti fizikal

• Kurang keupayaan menghadam dan menyerap makanan

• Kurang kekuatan jantung dan paru-paru

• Kurang kandungan air dalam badan.

Pakar Runding Geriatrik di salah sebuah hospital swasta di ibu negara, Dr. Rajbans Singh memberitahu, satu kajian yang dijalankan di Hospital Kuala Lumpur pada tahun 2003 mendapati:

“Daripada kalangan 300 pesakit tua yang ditemu bual, sebanyak 40 peratus daripada mereka mengalami masalah kekurangan zat makanan manakala 30 peratus lagi berisiko tergolong dalam kategori yang sama.”

Menurutnya, kekurangan zat makanan boleh memburukkan lagi penyakit-penyakit kronik yang mempunyai kaitan rapat dengan warga tua lebih 60 tahun seperti osteoporosis, hipertens/tekanan darah tinggi, diabetes melitus dan penyakit jantung.

Justeru, katanya, mengamalkan pemakanan yang baik mampu mengurangkan kemungkinan untuk mendapat penyakit-penyakit berkenaan.

Dr. Rajbans berkata, warga tua perlu mengambil pelbagai jenis makanan kerana katanya, tiada satu makanan yang boleh membekalkan kesemua zat atau nutrien yang diperlukan oleh badan.

Makanan berkanji seperti nasi, roti, mi dan ubi membekalkan tenaga kepada tubuh. Jadi, ia perlu diambil dengan banyak sebagai sumber tenaga.

Sementara itu, sayur-sayuran dan buah-buahan membekalkan vitamin, mineral dan serat. Pengambilannya yang banyak boleh mencegah penyakit dan mengelakkan sembelit serta buasir.

Makanan berprotein seperti ikan, ayam, daging, telur dan kekacang perlu untuk mengekalkan dan memperbaiki tisu tubuh yang rosak. Makanlah secara sederhana.

Air pula hendaklah diminum di antara enam hingga lapan gelas sehari untuk membuang sisa-sisa dan racun dari tubuh. Sup dan jus buah-buahan juga digalakkan.

Pada usia tua, tulang seseorang cenderung menjadi reput. Bagi mengelakkan masalah ini, ambillah makanan yang kaya dengan kalsium seperti susu rendah lemak, ikan sardin, bilis, tauhu, tempe dan sayur-sayuran berdaun hijau.

Kurangkan makanan yang tidak baik untuk kesihatan seperti yang bersantan, bergoreng, kuih-muih, kek dan minuman manis. Pengambilan berlebihan boleh menyebabkan penambahan berat badan seterusnya meningkatkan risiko penyakit jantung dan diabetes.

Sebaliknya, banyakkan makanan yang dikukus, direbus dan dipanggang. Makanan masin seperti ikan masin, telur asin, kicap, sos, dan bahan perasa boleh meningkatkan risiko penyakit darah tinggi.

“Dapatkan nasihat doktor atau pakar pemakanan sebelum mengambil pil vitamin dan mineral tambahan.  Kesihatan mulut perlu dijaga kerana mulut yang tidak sihat boleh menjejaskan pengambilan makanan oleh warga tua” kata Dr. Rajbans.

Penilaian Pemakanan

Penilaian Pemakanan Mini (MNA) merupakan pendekatan antarabangsa bagi memantau tahap kesihatan pemakanan di kalangan orang-orang tua.

“Doktor antara lain akan bertanyakan sama ada mereka mengalami apa-apa perubahan dari segi berat badan dan tabiat pemakanan. Begitu juga dengan keupayaan bergerak dan kesihatan mental.  Sekiranya mereka didapati berisiko mengalami kekurangan zat makanan, mereka perlu menjawab satu set soalan lain untuk menentukan Skor Petunjuk Kekurangan Zat Makanan,” katanya.

Dr. Rajbans berkata, penilaian pemakanan perlu menjadi sebahagian pemeriksaan kesihatan tahunan bersama lain-lain komponen termasuk, pemeriksaan fizikal, profil darah asas dan lain-lain.

Contoh sajian sehari untuk warga tua

• Sarapan : secawan bubur nasi, sesudu makan bilis tumbuk dan setengah cawan minuman bersusu

• Minum pagi :sekeping roti mil penuh, sesudu teh jem, sebiji pisang, secawan minuman bersusu

• Makan tengah hari:secawan nasi, seketul ayam masak kari, setengah cawan sayur bayam, sebiji limau nipis, air kosong

• Minum petang : sepotong kuih, sebiji pisang, secawan teh O

• Makan malam : secawan nasi, sekeping ikan tenggiri masak asam pedas, secawan sup sawi campur tauhu, sepotong betik, air kosong

• Minum malam : tiga keping biskut krim kraker, secawan minuman bersusu.

Sumber: Utusan Malaysia 11 November 2005